Blog

Powołanie do spadku

Spadkodawca w testamencie może powołać do dziedziczenia dowolną osobę  i zapisać jej całość lub część swojego majątku. Bez znaczenia jest stopień pokrewieństwa spadkodawcy z tą osobą lub nawet jego brak. Spadkobiercą testamentowym może być tak osoba fizyczna (o ile żyje lub została poczęta w chwili śmierci spadkodawcy), osoba prawna a także jednostka nie posiadająca osobowości prawnej. W testamencie testator może rozrządzić całością lub częścią swojego majątku, czyli ogółem swoich praw  i obowiązków należących do spadkobiercy w chwili śmierci. Spadkodawca może również
w testamencie przepisać cały majątek lub jego część na utworzoną w testamencie fundację. Takie powołanie fundacji będzie ważne o ile zostanie wpisane do rejestru  w ciągu 2 lat od dnia otwarcia spadku.

Zapis zwykły

Sporządzając testament spadkodawca może nałożyć w nim na spadkobierców obowiązek spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz konkretnej osoby. Jest to tzw. zapis zwykły, którego treścią jest wola spadkodawcy przekazania wybranej osobie konkretnych przedmiotów z majątku spadkowego. Spadkobiercy – po otwarciu spadku mają wówczas obowiązek przekazania zapisobiercy określonej w testamencie rzeczy. Przedmiotem zapisu zwykłego może być co do zasady każdy składnik majątku w tym pieniądze i rzeczy oznaczone co do gatunku.

Polecenie

Polecenie w testamencie oznacza, że spadkodawca zobowiązuje spadkobiercę lub zapisobiercę do konkretnego działania lub zaniechania, np. opieki lub innego osobistego świadczenia na rzecz wskazanej osoby, poddania się leczeniu odwykowemu lub zaniechania spożywania alkoholu.

Zapis windykacyjny

Zapis windykacyjny to rozrządzenie testamentowe polegające na tym, że oznaczona osoba - zapisobierca, nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (tj. z chwilą śmierci spadkodawcy).
Rozrządzenie takie może zostać ustanowione tylko w testamencie notarialnym.  W przypadku umieszczenia zapisu windykacyjnego w innej formie testamentu  (np. w testamencie własnoręcznym czy ustnym) rozrządzenie takie uznaje się za zapis zwykły.

Różnica pomiędzy zapisem windykacyjnym a zwykłym zasadza się w tym, że w przypadku zapisu zwykłego zapisobierca nie nabywa automatycznie prawa własności danej rzeczy, a uzyskuje jedynie roszczenie o wydanie tej rzeczy, którego może dochodzić na drodze sądowej o ile spadkobierca nie wyda jej dobrowolnie. W przypadku zapisu windykacyjnego prawo własności przechodzi na zapisobiercę automatycznie za chwilą śmierci spadkodawcy. Przedmiot zapisu windykacyjnego jest ograniczony do ściśle określonych kategorii rzeczy, takich jak:

• rzeczy oznaczone, co do tożsamości (np. samochód ze wskazaniem jego marki, modelu i nr rejestracyjnego, konkretne, oznaczone i opisane dzieło sztuki, nieruchomość),
• zbywalne prawo majątkowe (np. własność, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu),
• przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,
• użytkowanie lub służebność (gruntowa lub osobista).

Przedmiotem zapisu windykacyjnego nie może być gotówka.

Wykonawca testamentu

Wykonawca testamentu to osoba wyznaczona bezpośrednio przez spadkodawcę  w testamencie, której zadaniem jest zarządzanie masą spadkową i wykonanie zawartych  w testamencie rozrządzeń testatora.

Główne zadania wykonawcy testamentu to m.in. zarząd spadkiem lub oznaczonymi składnikami masy spadkowej, spłacenie długów spadkowych, występowanie przed sądem  w sprawach związanych ze spadkiem lub jego składnikami, wydanie przedmiotów zapisów zwykłych i zapisów windykacyjnych, wydanie majątku spadkowego spadkobiercom zgodnie  z wolą spadkodawcy i przepisami prawa, sporządzenie sprawozdania z zarządu majątkiem spadkowym.