
Równoważny czas pracy, stanowi faktycznie jeden z systemów czasu pracy, uregulowany w art. 135 § 1 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”. System czasu pracy to zbiór norm prawnych regulujących dopuszczalny wymiar czasu pracy, a także zasady jego rozłożenia w ciągu doby i tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Co istotne, równoważny czas pracy występuje w kilku odmianach, które zostaną omówione w poniższych akapitach.
Zacznijmy od tego, że jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest równoważony krótszym dobowym wymiarem czasu pracy w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy nieprzekraczający 1 miesiąca, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy.
Z kolei przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres rozliczeniowy nieprzekraczający 1 miesiąca, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.
Zmodyfikowany system równoważnego czasu pracy został uregulowany w art. 136 § 1 k.p., w świetle którego przy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być stosowany system
równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
Jak z kolei stanowi art. 137 k.p., do pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.